Chín mé – Căn bệnh thời hiện đại – Tìm hiểu nguyên nhân, cách điều trị và phương pháp phòng ngừa

Chín mé – Căn bệnh thời hiện đại
Gọi như thế là vì các nguyên nhân thường gặp gây ra căn bệnh chín mé thường do những tác động của cuộc sống hiện đại gây ra. Cụ thể: việc đi làm móng tay, móng chân ở tiệm của phụ nữ và hiện nay cũng có không ít nam giới bắt đầu sử dụng dịch vụ này rất thường xuyên, có thể trung bình 1 tuần/lần; việc mang giày cao gót, bít mũi; chơi các môn thể thao có nguy cơ cao bị chấn thương các đầu ngón tay, ngón chân; người béo phì, người đang điều trị HIV…. Tất cả những nguyên nhân này góp phần đưa bệnh chín mé xảy ra nhiều hơn hiện nay.

Bệnh chín mé là gì?
Chín mé là tình trạng nhiễm trùng tạo mủ hoặc áp xe ở đầu múp các ngón tay, ngón chân. Nguyên nhân thường gặp là tụ cầu khuẩn vàng (S.aureus), Herpes. Đây là một bệnh ngoài da thường gặp, nếu không biết cách chữa trị, giữ vệ sinh thì bệnh sẽ diễn biến dai dẳng, dễ tái phát. Bệnh chín mé được phân ra thành 3 loại là: Chín mé nông, chín mé dưới da và chín mé sâu.

Chín mé nông

Chín mé nông là khi người bị đang ở thể nhẹ, ở tại chỗ bị tổn thương, mặt da chỉ hơi sưng, đổ ửng, đau nhẹ. Lúc này chưa có phản ứng mạnh nếu kịp thời bôi thuốc có thể khắc phục ngay.

Chín mé dưới da

Chín mé dưới da với xu hướng tiến triển vào sâu, đây là hình thái của chín mé chính danh. Tình trạng nhiễm khuẩn ăn sâu vào các mô mỡ ở dưới da, dẫn đến đau nhức và làm căng mọng ngón tay, ngón chân. Chín mé có thể chỉ bị ở đầu ngón tay, đầu ngón chân. Bất cứ ngón tay hay ngón chân nào cũng có thể bị chín mé, nhưng thường gặp nhất là ở ngón cái và ngón trỏ của cả tay và chân.

Khi này người bệnh cảm thấy rất đau, đến nỗi mất ăn, mất ngủ, xuất hiện đau đầu kèm theo sốt nhẹ, vùng tay, chân thấy đau giật dần dần chỗ viêm nhiễm xuất hiện mủ. Lúc này, việc điều trị bệnh chín mé đã khó khăn và mất thời gian hơn, các loại thuốc uống hay bôi hầu như không giải quyết được triệt để “vấn đề” nữa, mà phải phẫu thuật (tiểu phẫu) rạch rộng để dẫn lưu mủ.

Chín mé sâu

Chín mé sâu thường là biến chứng của chín mé dưới da không được điều trị hoặc rạch không đủ sâu để dẫn lưu mủ tạo thành, gây viêm xương, viêm khớp hoặc viêm bao hoạt dịch gân gấp. Khi chín sâu xuất hiện sẽ làm cho đốt cuối của ngón tay sưng to, đau, da tím đỏ, nếu để lâu sẽ tạo thành lỗ rò trên vết rạch cũ do viêm xương. Nhìn qua phim chụp hình X quang bạn sẽ thấy có hình ảnh xương và có mảnh xương rời ra. Thời gian chữa và điều trị chín mé sâu thường rất lâu, có khi phải mổ đi, mổ lại nhiều lần. Có trường hợp để quá nặng phải cắt bỏ một đốt xương, tháo khớp.

Có rất nhiều lý do đẫ đến bạn bị bệnh chín mé, nhưng có 2 nguyên nhân chính đó là từ yếu tốt bên ngoài và yếu tố bên trong.

Yếu tốt bên ngoài

  • Không giữ gìn vệ sinh chân, tay sạch sẽ
  • Tay, chân ngâm trong nước quá lâu
  • Thường xuyên tiếp xúc với đất, cát và những nơi mất vệ sinh.
  • Khi cắt móng cần lưu ý không cắt quá sát vào da hoặc lấy khóe sâu ở hai bên cạnh của ngón chân, ngón tay.
  • Mang dày cao gót.

Yếu tố bên trong

Theo đông y một người xuất hiện bệnh chín mé là do hỏa nhiệt gây nên, tạng phủ có nhiệt nung nấu, kết hợp với hỏa độc tụ lại, nhiệt độc thịnh quá gây nên. Móng chân tay là phần dư ra của gân, do nhiệt độc theo đường kinh xâm nhập vào khiến cho khí cơ ở đó không lưu thông được dẫn đến viêm và kết mủ.

Biểu hiện của bệnh

Bệnh tiến triển qua 3 giai đoạn:

+ Giai đoạn 1: xảy ra khoảng 1-3 ngày đầu, ở đầu ngón tay, chân xuất hiện một chỗ sưng phồng, tấy đỏ, ngứa, sau đó đau nhức, khó chịu, có khi cứng ngón, khó cử động.

+ Giai đoạn 2: từ ngày thứ 4-7, thời kỳ viêm lan tỏa, lan rộng ra chung quanh cả ngón, bệnh nhân có cảm giác nhức nhối, căng tức, đau giật theo nhịp mạch đập, có thể sốt nhẹ.

+ Giai đoạn 3: có hiện tượng tụ mủ ở điểm sưng đỏ lúc đầu.

Nếu không điều trị kịp thời và đúng cách, chín mé có thể gây những biến chứng như viêm xương, viêm bao hoạt dịch, viêm khớp hoặc nhiễm khuẩn huyết.

Chín mé là gì?

Chẩn đoán

Cần phân biệt chín mé với một số bệnh da liễu xảy ra ở đầu ngón như sau:

– Tổ đỉa: thường gây ngứa, ít đau, sưng nhẹ.

– Viêm cấp quanh móng: chân móng sưng nhức, có thể chảy mủ.

– Chín mé do ung thư hắc tố (melanotic whitlow): là một dạng của ung thư hắc tố, xảy ra chủ yếu ở ngón tay cái hoặc ngón chân cái, đầu ngón bị sưng, thường có màu đen, có thể mất móng.

Đau bất thường ở trên đầu hoặc kẽ ngón tay là biểu hiện của chín mé

 

Xử trí khi bị chín mé

– Vệ sinh: Cần giữ sạch chỗ bị chín mé để tránh bị nhiễm trùng thêm. Có thể ngâm rửa bằng thuốc tím pha loãng, sau đó bôi mỡ kháng sinh như axít fusidic (Fucidin, Foban) hoặc mupirocin (Bactroban).

– Nếu chín mé làm mủ: cần rạch thoát mủ, dẫn lưu, kết hợp dùng kháng sinh. Dùng kháng sinh: nhóm Oxacillin, Amoxicillin, hoặc Erythromycine.

– Chụp X-quang: khi vết thương sưng đau nhiều, đáp ứng kém với điều trị, nhằm xác định tình trạng biến chứng của chín mé.

Đừng để bệnh “chín mé” xảy ra ở bạn – Phương pháp phòng ngừa

Bệnh xảy ra một phần là do thói quen không giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh sau:

– Rửa tay, chân sạch sẽ hàng ngày.

– Tránh ngâm tay, chân trong nước quá lâu.

– Thường xuyên thay tất (vớ), tránh để cho chân bị ẩm ướt.

– Không đi chân đất, tránh để cát bụi dính vào các kẽ ngón chân.

– Hạn chế mang giày cao gót, giày bít ngón; mang giày vừa chân, không đi giày, dép quá chật.

– Khi cắt móng cần lưu ý không cắt quá sát vào da hoặc lấy khóe sâu ở hai bên cạnh của ngón chân, ngón tay, không cắt móng tròn. Móng nên được cắt thẳng và giữ cho đầu móng luôn dài hơn da. Điều này ngăn chặn gốc móng đâm vào da.

– Tránh chấn thương hay trầy xước đầu ngón, khi bị trầy xước da cần bôi thuốc sát trùng và giữ sạch.

– Nhân viên y tế cần mang găng khi chăm sóc bệnh nhân.

 

 

0 replies

BÌNH LUẬN

» Hãy sử dụng tên thật và địa chỉ Email của bạn
» Vui lòng bình luận bằng tiếng Việt có dấu

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *